Atarax

Basic Atarax Information

• International Nonproprietary Name (INN): Hydroxyzine
• Brand names available in Netherlands: Atarax, generieke varianten
• ATC Code: N05BB01, R06AE03
• Forms & dosages: Tabletten (10/25/50 mg), siroop (10 mg/5 ml)
• Manufacturers in Netherlands: UCB, Pfizer, Zentiva, Teva, Sandoz
• Registration status in Netherlands: Rx Only
• OTC / Rx classification: Alleen op recept

Beschikbaarheid & Prijslandschap

Bij het overwegen van de aanschaf van Atarax (INN: hydroxyzine) zijn er verschillende belangrijke factoren die je moet weten. Dit medicijn wordt in Nederland uitsluitend op recept geleverd, maar veel generieke hydroxyzine-varianten zijn ook beschikbaar via apotheken. Grote apotheekketens zoals Etos en Kruidvat verwijzen vaak door naar lokale apotheken voor de uitgifte van recepten. Voor actuele bestelinformatie en voorraadchecks kun je gebruik maken van platforms zoals Apotheek.nl en de websites van lokale apotheken.

Nationale Apotheekketens (Etos, Boots, Kruidvat, Lokale Apotheken)

Het is belangrijk om te beseffen dat Atarax niet verkrijgbaar is zonder recept in de meeste Nederlandse apotheken. De beschikbaarheid van de generieke versies varieert. Apothekers bij Etos en Kruidvat zullen je meestal doorverwijzen naar de lokale apotheek voor de receptverruiming. De standaard vormen van hydroxyzine zijn verkrijgbaar in tabletten van 10, 25, of 50 mg en als siroop (10 mg/5 ml).

Trends in Online Apotheken (Apotheek.nl, Dokteronline)

De opkomst van online apotheken maakt het makkelijker om prijzen en voorraad te vergelijken. Bij het online kopen van Atarax is het essentieel om te weten dat dit alleen mogelijk is na een e-recept of consult. Voor verzekerde verstrekkingen is het vaak nodig om te voldoen aan persoonlijke afhandeling in overeenstemming met de Zorgverzekeringswet. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn dat vergoedingen zelden van toepassing zijn bij geneesmiddel op recept.

Bij de aanschaf vanAtarax is het altijd raadzaam om generieke aanbieders, zoals Zentiva, Teva of Sandoz te vergelijken. Deze zijn vaak goedkoper en kunnen eenzelfde effectiviteit bieden als het merkproduct. Overleg bij chronisch gebruik altijd met de huisarts of specialist over de goedkoopste mogelijkheden en eventuele voorwaarden van jouw zorgverzekeraar.

Hoe het in het Lichaam Werkt

Hydroxyzine is een eerste-generatie antihistaminicum dat invloed heeft op H1-receptoren. Door deze receptoren te blokkeren, vermindert het jeuk en allergische reacties. Maar dat is niet alles. Hydroxyzine werkt ook als sedativum doordat het centraal de H1-receptoren blokkeert, wat bijdraagt aan de slaperigheid die veel gebruikers ervaren. Dit verklaart de effectiviteit bij pruritus, terwijl de kalmerende effecten ook bij angststoornissen goed tot hun recht komen.

Klinische details

Volgens de ATC-code is hydroxyzine zowel geclassificeerd als N05BB01 (psycholeptica/anxiolytica) als R06AE03 (antihistaminica), wat de dubbele werking bevestigt. Het komt in verschillende orale vormen voor, zoals 10 mg, 25 mg en 50 mg tabletten, en een siroop van 10 mg/5 ml. In sommige markten is er zelfs een injecteerbare vorm beschikbaar van 25 mg/ml.

Wat betreft de farmacokinetiek: hydroxyzine wordt relatief snel opgenomen, met een levermetabolisme en uitscheiding via de nieren. Dit betekent dat bij lever- of nierschade een dosisaanpassing noodzakelijk is. Een visueel farmacodynamica-diagram kan helpen om deze processen beter te begrijpen.

Dosering & Toediening

Standaardregimes (per NHG-richtlijnen)

Voor volwassenen die last hebben van pruritus is de vaak aanbevolen dosering 25 mg, drie tot vier keer per dag, met een maximale dagelijkse dosis van 100 tot 150 mg. Bij angst of sedatie varieert de dosering van 50 tot 100 mg per dag verdeeld over verschillende inname momenten, waarbij maximaal 100 mg per dag aanbevolen wordt door sommige bronnen. Voor kinderen ligt de dosis tussen 0,5–1 mg/kg per dosis, ook drie tot vier keer per dag. De siroop van 10 mg/5 ml biedt een nauwkeurige dosering voor deze jongere patiënten.

Aanpassingen per patiënttype

Bij ouderen is het advies om laag te beginnen met een dosis tussen 10 en 25 mg, en deze langzaam te verhogen. Dit helpt de kans op sedatie en anticholinergische effecten te minimaliseren. Bij nier- of leverfunctiestoornissen is ook een dosisreductie noodzakelijk, met daarbij aandacht voor zorgvuldige monitoring. Bij een gemiste dosis kan de patiënt deze inhalen, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; een dubbele dosis nemen is niet aan te raden. Bij een overdosis moet onmiddellijk medische hulp ingeroepen worden. Symptomen hiervan kunnen ontzettend drowsiness, convulsies en aritmieën zijn.

Contra-indicaties & Bijwerkingen

Veelvoorkomend

Een aantal veelvoorkomende bijwerkingen zijn slaperigheid, droge mond, duizeligheid, verminderde alertheid, constipatie en visusstoornissen. Deze effecten kunnen het vermogen om te rijden of machines te bedienen beperken. Het is daarom van groot belang dat deze waarschuwing op de bijsluiter staat. In Nederland kan een melding gedaan worden bij Lareb voor ernstige of onverwachte reacties.

Zeldzaam maar ernstig (Lareb alerts)

Er zijn ook meldingen van zeldzame, ernstige bijwerkingen waaronder hart-arytmieën, QT-verlenging, ernstige allergische reacties en convulsies. Patiënten met risicofactoren, zoals een lange QT-tijd of het gebruik van cardiale medicatie, dienen strikt gecontroleerd te worden. Absolute contra-indicaties zijn onder andere een bekende allergie voor hydroxyzine, vroege zwangerschap en ernstige lever- of nierschade.

Vergelijkbare Geneesmiddelen

Tabel met alternatieven

Als het gaat om alternatieven, zijn er verschillende medicijnen te vergelijken met hydroxyzine. Denk hierbij aan diphenhydramine en promethazine als eerste generatie antihistaminica, die vooral bekendstaan om hun sedatie. Aan de andere kant zijn er tweede generatie antihistaminica zoals cetirizine en loratadine, die minder sedative effecten hebben. Daarnaast zijn er anxiolytica zoals benzodiazepinen en buspiron. Hydroxyzine valt op door zijn gecombineerde werking tegen zowel allergische reacties als angst.

Voor- en nadelenlijst

Atarax, oftewel hydroxyzine, heeft verschillende voordelen, waaronder effectiviteit bij jeuk en een anxiolytische werking. De siroop is bijzonder nuttig voor kinderen, maar er zijn ook nadelen: sedatie en anticholinergische effecten kunnen problematisch zijn, vooral bij oudere patiënten. Bij het kiezen van een alternatief is het belangrijk om naast de indicatie ook de veiligheid en de verzekeringspositie in overweging te nemen.

Actueel Onderzoek & Trends

Belangrijkste studies 2022–2025

Recente studies richtten zich op de veiligheid van hydroxyzine, vooral met betrekking tot de risico's van QT-verlenging. Daarnaast hebben sommige post-marketing reviews geleid tot aangescherpte waarschuwingen in de EU-registraties. Onderzoek bevestigt de effectiviteit bij pruritus en de kortetermijn effecten voor angst, maar het roept ook voorzichtigheid in verband met comorbiditeiten aan.

Markttrends & registratie-updates

In sommige markten, zoals de VS, is het merk Atarax uitgefaseerd, terwijl generieke versies nog steeds beschikbaar zijn en goedgekeurd zijn door de FDA en EU. Regelgevende instanties zoals CBG en EMA volgen de cardiale veiligheid nauwlettend, en nationale registers, waaronder ANMDMR, tonen variaties in geregistreerde formuleringen per land.

Veelgestelde Vragen van Patiënten

Korte FAQ (praktisch)

Hier zijn enkele veelvoorkomende vragen over Atarax:

• Kan ik Atarax 's nachts gebruiken als slaapmiddel? Ja, het is kortdurend mogelijk, maar bespreek dit altijd met de huisarts. Sedatie kan namelijk de volgende dag aanhouden.
• Is Atarax veilig voor kinderen? Er is een siroop beschikbaar; de dosering is per kilogram en altijd in overleg met de arts.

Wanneer huisarts of specialist raadplegen

Het is belangrijk om medische hulp te zoeken in de volgende situaties:

• Direct contact opnemen met de huisarts bij hartklachten, ernstige bloeding door bijwerkingen, of symptomen van allergische reacties.
• Raadpleeg een specialist (cardioloog, dermatoloog, of psychiater) bij complexe comorbiditeit of aanhoudende klachten.

Meld bijwerkingen, zoals bijwerkingen van Atarax, bij Lareb.

Regelgevingsstatus (CBG, EMA)

Europees en Nederlands kader

Hydroxyzine, het werkzame bestanddeel van Atarax, valt onder de EU-regulering (EMA) en nationale toezichthouders zoals CBG. Dit waarborgt de veiligheid en dat de smPC-updates актуal zijn. In Nederland is Atarax beschikbaar op recept (Rx-only). Apotheken volgen de richtlijnen van CBG bij de uitgifte.

Actuele data tonen aan dat Atarax in de VS is stopgezet, maar generieke varianten blijven beschikbaar.

Aanbevelingen voor apothekers

Bij het verstrekken van Atarax dienen apothekers de volgende stappen te volgen:

• Controleer de actuele smPC.
• Waarschuw bij combinaties met QT-verlengende medicatie.
• Documenteer alle counselinggesprekken.
• Volg updates van Lareb en CBG voor meldingsplicht en verplichte bijsluiterwijzigingen.

Een compliance-checklist voor apotheken kan hierbij helpen.

Visuele Aanbevelingen

Productfoto’s en verpakkingsinformatie

Voor effectieve communicatie in de apotheek zijn duidelijke productfoto's essentieel:

• Voorkant van de blister met de sterkte (25 mg).
• Bijsluiter-pictogrammen, belangrijk voor RX-only artikelen.
• Siroopfles met maatschep.
• Vermeld gegevens zoals fabrikant en partijnummer.

In-store en e-commerce visuals

Bij in-store en online verkoop zijn visuele aanbevelingen cruciaal:

• Gebruik voorraadbadges zoals “Op voorraad” of “Op aanvraag”.
• Inbouw van een doseringscalculator voor siroop.
• Informatie over rijvaardigheid en QT-waarschuwing.

Advies voor Aankoop & Bewaring / Richtlijnen voor Juiste Toepassing

Advies voor aankoop & bewaring

Bij de aankoop van Atarax geldt:

• Koop alleen op recept.
• Vergelijk generieke aanbieders zoals Zentiva en Teva.
• Bewaar Atarax op kamertemperatuur (15–25°C), beschermd tegen vocht.
• Vries de siroop niet en bewaar deze buiten bereik van kinderen.
• Controleer de batch- en vervaldatum bij uitgifte.

Praktische richtlijnen voor patiënten

Voor veilige en effectieve toepassing:

• Volg altijd de voorgeschreven dosering en waarschuwingen.
• Combineer Atarax niet met alcohol.
• Let op bij autorijden, zeker na inname.

Ouderen en patiënten met lever- of nierproblemen moeten lagere startdoseringen ontvangen en frequente controle ondergaan. Bij bijwerkingen is het cruciaal om te stoppen en de huisarts te kontakteren en dit te melden via Lareb.