Telmisartan

Indicaties in de Lokale Medische Praktijk

Telmisartan is in Nederland vooral bekend als een medicijn voor hypertensie. Het wordt voornamelijk voorgeschreven en is goedgekeurd voor patiënten met hoge bloeddruk. De standaarddosering volgens de richtlijnen is 40 mg eenmaal daags, met mogelijke onderhoudsdoseringen tussen 40 en 80 mg. Voor patiënten die risico lopen op cardiovasculaire aandoeningen of als aanvullend medicijn bij diabetische nefropathie zijn hogere doses van 80 mg gebruikelijk.

Huisartsen starten vaak met 40 mg, en afhankelijk van de respons kan de dosis verhoogd worden naar 80 mg of kan hydrochloorthiazide (HCT) worden toegevoegd. De keuze voor een combinatie van medicijnen, zoals Kinzalkomb of Actelsar Hct, hangt meestal af van de comorbiditeit van de patiënt en het zorgverzekeringsbeleid.

Off-label patronen

Naast goedgekeurde toepassingen wordt er ook onderzoek gedaan naar de metabolische effecten van telmisartan, zoals de invloed op de PPAR-gamma receptoren. In specifieke gevallen van diabetische metabole syndromen kan telmisartan dus off-label gebruikt worden. Echter, dit soort toepassingen moeten altijd besproken worden met een specialist, aangezien ze niet standaard vergoed worden onder de Zorgverzekeringswet.

Hoe het in het Lichaam Werkt

Uitleg in begrijpelijke taal

Telmisartan werkt door de AT1-receptor voor angiotensine II te blokkeren. Hierdoor ontspannen bloedvaten, wat leidt tot een verlaging van de bloeddruk. Dit is goed voor zowel het hart als de nieren.

Door dit mechanisme vermindert telmisartan de belasting op deze organen, wat belangrijk kan zijn voor mensen met hypertensie of cardiovasculaire problemen.

Klinische details

Telmisartan valt onder de klasse van angiotensine II-receptor blokkers (ARB's) en heeft een lange halveringstijd. Dit maakt het mogelijk om het medicijn eenmaal daags in te nemen. De absorptie van telmisartan is ongevoelig voor voedselinname, en in vergelijking met ACE-remmers kan het minder hoest veroorzaken, wat een veelvoorkomende bijwerking bij die laatste is. Er wordt ook onderzoek gedaan naar de mogelijke PPAR-gamma aktivering, die kan helpen bij insulineresistentie, maar dit blijft voorlopig secundair.

Bij een dagelijkse inname wordt een stabiele bloedspiegel bereikt, met gebruikelijke doseringen van 20, 40 en 80 mg. Dit helpt bij het verbeteren van de therapietrouw bij patiënten, vooral als ze goed geïnformeerd worden door huisartsen of apothekers over de werking van telmisartan.

Dosering & Toediening

Standaardregimes (per NHG-richtlijnen)

Voor volwassenen is de aanbevolen startdosis 40 mg eenmaal daags. Na evaluatie kan de dosering verhoogd worden naar 80 mg voor patiënten met onvoldoende controle over de bloeddruk. Bij cardiovasculaire preventie wordt meestal ook 80 mg aanbevolen. Er zijn verschillende combinatietabletten beschikbaar, zoals 40/12.5 mg en 80/12.5 mg met HCT voor patiënten die diuretica nodig hebben.

Aanpassingen per patiënttype

Bij oudere patiënten is het meestal niet nodig om de standaard dosering te verlagen, maar een nauwkeurige monitoring van nierfunctie en kalium is aanbevolen. Bij milde tot matige leverfunctiestoornis moet voorzichtig worden begonnen, mogelijk met een lagere startdosis van 20 mg. Bij ernstige nierinsufficiëntie of renovasculaire hypertensie is zorgvuldige titratie noodzakelijk, en kan telmisartan niet goedgekeurd zijn voor gebruik bij kinderen.

Telmisartan kan op elk moment van de dag worden ingenomen, met of zonder voedsel, en als een dosis vergeten is, kan deze zo snel mogelijk worden ingenomen, maar nooit verdubbelen.

Contra‑indicaties & Bijwerkingen

Veelvoorkomend

Er zijn enkele belangrijke contra-indicaties voor telmisartan. Het gebruik is absoluut afgeraden tijdens de zwangerschap, vooral in het tweede en derde trimester. Daarnaast zijn er contra-indicaties bij ernstige leverinsufficiëntie en bij patiënten met een bekende overgevoeligheid voor telmisartan of de excipiënten. Sommige formuleringen bevatten sorbitol, wat een probleem kan zijn voor mensen met erfelijke fructose-intolerantie.

Veelvoorkomende bijwerkingen zijn onder अन्य: duizeligheid, hypotensie bij aanvang, vermoeidheid, rugpijn, en diarree. Er zijn ook gevallen van verhoogde creatinine of bloed ureum. Hoest komt zelden voor, en veel minder dan bij ACE-remmers.

Zeldzaam maar ernstig (Lareb alerts)

Ernstige bijwerkingen komen minder vaak voor, maar ze zijn er wel. Dit omvat angio-oedeem, ernstige hypotensie, hyperkaliëmie en acuut nierfalen, vooral bij predispositie. Het is belangrijk om verdachte gevallen bij Lareb en de huisarts te melden. Apothekers kunnen ook helpen bij het beoordelen van medicijninteracties, bijvoorbeeld met kaliumsparende middelen. Voor de locatie van deze meldingen is het raadzaam om Lareb-alerts en CBG-veiligheidsberichten te raadplegen voor aanvullende informatie.

Vergelijkbare Geneesmiddelen

Tabel met alternatieven

Voor- en nadelenlijst

Telmisartan heeft unieke voordelen ten opzichte van andere ARB's:

• Vaker langere werkingsduur dan ACE-remmers
• Minder kans op hoesten in vergelijking met andere middelen
• Generieke formules zoals Sandoz en Xiromed kunnen kosteneffectief zijn

Losartan kan bijvoorbeeld goedkoper zijn als generiek, maar vereist soms hogere of tweewekelijkse dosering.

Valsartan en irbesartan kunnen varierende bijwerkingen vertonen. De keuze voor een bepaald middel hangt vaak af van:

• Comorbiditeiten
• Interacties met andere geneesmiddelen
• Vergoeding door zorgverzekeraar

Praktische afwegingen zijn belangrijk tijdens de therapie-overweging. Huishoudelijk advies kan van huisarts en apotheker helpen bij de beslissing.

Bij overwisseling naar generieke middelen is het verstandig om patiënt te informeren over mogelijke verschillen in hulpstoffen.