Chloroquine

Basis Informatie Over Chloroquine

• INN (Internationale Niet-Eigendomsnaam): Chloroquine
• Merknaam Beschikbaar In Nederland: Aralen, Nivaquine, Lariago
• ATC Code: P01BA01
• Vormen & Doseringen: Tabletten, injecties, siropen
• Fabrikanten In Nederland: Sanofi, Ipca
• Registratiestatus In Nederland: Geregistreerd als Rx-geneesmiddel
• OTC / Rx Classificatie: Op recept (Rx) verplicht

Beschikbaarheid & Prijslandschap

De beschikbaarheid van chloroquine in Nederland is beperkter dan veel mensen denken. Het is vrijwel uitsluitend verkrijgbaar op recept en komt zelden voor in algemene drogisterijen zoals Etos, Kruidvat of Boots. Apotheken, zowel ketens als lokale winkels, vormen de belangrijkste kanalen voor het verkrijgen van dit medicijn. Voor degenen die online op zoek zijn naar chloroquine, zijn platformen zoals Apotheek.nl en Dokteronline populaire opties. Deze websites bieden vaak een gemakkelijke manier om het medicijn aan te vragen en te bestellen, mits er een geldig recept is. Internationale verpakkingen zoals Aralen (250/500 mg), Nivaquine (100 mg) en Lariago (250 mg) zijn moeilijk te vinden; de beschikbaarheid hiervan is sterk afhankelijk van import en de voorraden van apotheken. Het prijsbeeld van chloroquine kan bovendien variëren, afhankelijk van de fabrikant en de verzekeringsstatus onder de Zorgverzekeringswet. Voor patiënten met een medische indicatie wordt chloroquine vaak grotendeels vergoed, maar zonder een dergelijke indicatie kunnen de kosten aanzienlijk oplopen. Op het gebied van voorraad en levertijd kan het ook variëren; sommige apotheken kunnen vragen naar nationale registraties van het CBG of EMA bij het bestellen van buitenlandse merken. Deze registratie is cruciaal om ervoor te zorgen dat de geneesmiddelen voldoen aan de veiligheids- en effectiviteitseisen in Nederland. Het is aan te raden om een prijsvergelijkingstabel op te stellen, die de kosten per verpakking en leverancier weergeeft. Dit kan patiënten helpen om inzicht te krijgen in de verschillende aanbieders van chloroquine en de bijbehorende prijzen. Zorg er ook voor dat er een lijst is van aankoopkanalen die patiënten kunnen gebruiken, samen met verificatiepunten zoals verwijzingen naar het CBG en apotheken.

Als u meer wilt weten over de beschikbaarheid van chloroquine, bekijk dan ook de specifieke secties binnen de nationale registers en zorg ervoor dat u goed geïnformeerd bent voordat u een aankoop doet.

Dosering & Toediening

Bij het gebruik van chloroquine is de juiste dosering cruciaal. Als het verkeerd wordt gedoseerd, kan het ineffectief zijn of zelfs schadelijk. Daarom is het belangrijk om de standaardregimes te kennen en aanpassingen per patiënttype te begrijpen.

Standaardregimes (per NHG-richtlijnen)

Voor acute niet-resistente malaria is het gebruikelijke schema volgens de NHG-richtlijnen als volgt:

• Volwassenen: 600 mg base initieel, gevolgd door 300 mg base op 6, 24 en 48 uur. Dit komt neer op een totaal van 1,5 g base.
• Kinderdosering: Gewichtsgestuurd, met een initiële dosis van 10 mg/kg base, en vervolgens 5 mg/kg op 6, 24 en 48 uur.

Bij reumatologische indicaties wordt vaak een dosis van 250–500 mg per dag voorgeschreven, afhankelijk van het lichaamsgewicht en de monitoring van de patiënt.

De NHG-richtlijnen benadrukken het belang van afstemming met een specialist, vooral bij langdurige therapie, inclusief oogcontroles die zowel bij de baseline als jaarlijks moeten worden uitgevoerd.

Bij oudere patiënten of bij lever- en nierinsufficiëntie is dosisreductie noodzakelijk, evenals strikte monitoring om accumulatie en verhoogde cardiotoxiciteit te voorkomen. Bij het vergeten van een dosis is het belangrijk om deze niet te verdubbelen. Indien er een overdosis vermoedt wordt, moet onmiddellijk de spoedeisende hulp gebeld worden.

Aanbevolen is het bijhouden van een doseringstabel per indicatie en leeftijd, evenals een monitoringlijst voor ECG, leverfuncties en oogonderzoek.

Aanpassingen per patiënttype

Zoals eerder vermeld, kan de dosis van chloroquine variëren afhankelijk van het patiënttype. Bij kinderen is het cruciaal om gewichtsgestuurde dosering te hanteren.

Bij ouderen is extra voorzichtigheid geboden, gezien de verhoogde kans op bijwerkingen zoals hartproblemen. Specifiek lever- of nierinsufficiëntie vereist eveneens aanpassing van de dosering en frequenter toezicht op de voortgang. Dit is essentieel om te zorgen dat patiënten veilig en effectief behandeld worden.

Contra-indicaties & Bijwerkingen

Chloroquine kan levensreddend zijn bij malaria, maar heeft ook zijn risico's. Het is van groot belang om op de hoogte te zijn van contra-indicaties en mogelijke bijwerkingen.

Veelvoorkomend

De belangrijkste contra-indicaties voor het gebruik van chloroquine zijn:

• Bekende overgevoeligheid voor chloroquine of hydroxychloroquine.
• Bestaande retinopathie of zichtveldstoornissen.
• Anamnestische epilepsie.

Relatieve contra-indicaties zijn onder meer lever- of nierinsufficiëntie, psoriasis, porfyrie, myasthenia gravis en het gebruik van QT-verlengende middelen.

Bijwerkingen komen vaak voor, waaronder misselijkheid, hoofdpijn, jeuk, verminderde eetlust en buikpijn. Deze symptomen kunnen hinderlijk zijn, vooral in sommige populaties waar jeuk vaker wordt gerapporteerd.

Zeldzaam maar ernstig (Lareb alerts)

Er zijn ook ernstige en zeldzame reacties die gemeld zijn, zoals retinopathie met het risico op onomkeerbaar verlies van gezichtsvermogen bij langdurig gebruik, cardiomyopathie en levensbedreigende aritmieën. Bij een overdosis kunnen ernstige symptomen zoals convulsies en ademhalingsproblemen optreden.

Apotheken moeten patiënten goed informeren over tekenen van visusverandering en hartkloppingen. Bij ernstige bijwerkingen is snelle melding aan de huisarts en Lareb noodzakelijk. Het kan handig zijn om een visuele waarschuwingstrip bij te houden met symptomen die moeten worden gemeld en om een tabel van contra-indicaties en interacties te gebruiken voor referentie.

Vergelijkbare Geneesmiddelen

Bij het overwegen van alternatieve behandelingen zijn er verschillende andere geneesmiddelen die vaak worden besproken in verband met chloroquine.

Tabel met alternatieven

Enkele belangrijke alternatieven zijn:

• Hydroxychloroquine: Heeft een vergelijkbaar gebruik en vaak een beter veiligheidsprofiel.
• Mefloquine: Gebruikt voor malaria, maar resistentie kan een probleem zijn.
• Artemisinine-derivaten: Dit zijn de eerste keuze in veel regio's voor de behandeling van malaria.
• Primaquine: Gebruikt voor de radicale uitroeiing van P. vivax malaria.

Hydroxychloroquine biedt vergelijkbare indicaties met een lagere kans op retinopathie. Artemisinine-combinatietherapieën worden beschouwd als superieur bij resistentiegevallen. Mefloquine kan echter neuropsychiatrische bijwerkingen met zich meebrengen.

Voor- en nadelenlijst

Een duidelijke lijst van voor- en nadelen van elke optie kan apotheekklanten helpen bij het maken van keuzes en het formuleren van vragen voor hun huisarts of specialist.

Het gebruiken van een vergelijkingsmatrix kan handig zijn, met daarin kosten, beschikbaarheid en bijwerkingenprofiel, vooral op productpagina's.

Actueel Onderzoek & Trends

Huidige studies van 2022 tot 2025 tonen twee prominente trends aan die de gebruik van chloroquine beïnvloeden.

Belangrijkste studies 2022–2025

Ten eerste is er een afnemende rol van chloroquine door de wijdverspreide resistentie, en dit medicijn blijkt beperkt relevant te zijn buiten specifieke contexten. De tweede trend richt zich op de herbeoordeling van de veiligheid, vooral na de COVID-19-periode. Diverse grote onderzoeken hebben aangetoond dat chloroquine geen klinisch voordeel biedt en de risico's van hart- en oogtoxiciteit benadrukken.

Implicaties voor praktijk

Apotheken moeten proactief optreden bij vergoedingsaanvragen en strengere voorlichting geven aan patiënten over de risico's van langdurig gebruik. Regelmatige oog- en ECG-monitoring is essentieel. Voor reizigers is het cruciaal om regionale adviezen over resistentie in acht te nemen, waarbij de artemisinine-combinatietherapieën de voorkeur genieten in veel endemische gebieden.

Een tijdlijn van belangrijke regulatorische updates en aanbevelingen voor apotheekbeleid, zoals voorschriftcontrole en meldplicht aan Lareb, kan nuttig zijn bij het geven van advies en zorg aan patiënten.

Veelgestelde Vragen van Patiënten

Bij het gebruik van chloroquine kunnen patiënten met verschillende vragen komen te zitten. Hier een overzicht van veel voorkomende zorgen en antwoorden.

Vraag/antwoord overzicht

Kan ik chloroquine zonder recept krijgen?
Nee, chloroquine is receptplichtig in Nederland en de EU (zie CBG).

Wat te doen bij bijwerkingen?
Stop niet zelfstandig met het gebruik. Bel de huisarts of SEH bij ernstige symptomen en meld bijwerkingen aan Lareb.

Hoe beveilig ik medicatie tijdens reizen?
Bewaar chloroquine in de originele verpakking en neem bewijs van medische noodzaak mee.

Wat is het reisadvies?
Controleer actuele regionale resistentie en het RIVM/GB advies voor malariaprofylaxe. Chloroquine is enkel geschikt in gevoeligheidsgebieden.

Praktische tips voor op reis

• Neem altijd een actuele lijst van medicijnen mee.
• Bewaar medicatie op een veilige plek, uit het zicht van kinderen.
• Vraag bij de apotheek naar baseline oogonderzoek en eventueel ECG bij ouderen.

Checklist: neem bij recept/reis mee:

• Recept en identificatie
• Bewijs van medische noodzaak
• Medicatie in originele verpakking

Regelgevingsstatus

Chloroquine is geclassificeerd als Rx-medicijn, met historische toelatingen. Veel nationale registers hebben beperkingen geplaatst na herziening door COVID-19.

Europese en nationale kaderlijnen

In Nederland gelden EU-regels en nationale farmacovigilantie via Lareb. Apotheken moeten registraties en waarschuwingen opvolgen, zoals QT-risico.

Veranderingen sinds COVID-19

Door de COVID-19-pandemie zijn er diverse noodtoelatingen en off-label discussies geweest, wat heeft geleid tot herbeoordeling van chloroquine. Controleer altijd de actuele status via de databases van CBG en EMA.

Visuele Aanbevelingen

Effectieve communicatie omtrent chloroquine kan verbeterd worden door visuele elementen te gebruiken.

Productfoto’s en labelinformatie

Productpagina's moeten hoge-resolutie foto's van de verpakking bevatten, inclusief bijsluiters, en duidelijke sterktevermeldingen (mg) en vorm (tablet/siroop).

Pictogrammen voor veiligheid

Gebruik pictogrammen om belangrijke informatie te communiceren:

• Rx-only
• Bewaarinstructie (15–25°C)
• Gevaar voor kinderen
• Waarschuwing voor visus- en ECG-monitoring

Advies voor Aankoop & Bewaring

Bij het aanschaffen van chloroquine is het belangrijk om enkele aspecten in acht te nemen.

Hoe kiezen tussen merken

Controleer de CBG-registratie en de fabrikant (bijv. Sanofi, Ipca). Vraag bij de apotheek naar de verschillen tussen generieke en merkvarianten.

Opslag- en transportinstructies

Bewaar chloroquine op een temperatuur van 15–25°C, beschermd tegen licht en vocht. Zorg ervoor dat medicatie buiten bereik van kinderen wordt gehouden, aangezien accidentele inname fataal kan zijn.

Richtlijnen voor Juiste Toepassing

Een goede communicatie met zorgverleners is essentieel voor het juiste gebruik van chloroquine.

Communicatie met huisarts/specialist/apotheek

Bij het starten met chloroquine geeft de apotheek een uitgebreide bijsluiter en mondelinge uitleg. Houdt rekening met doseringsschema's en wat te doen bij gemiste dosis of vermoedelijke overdosis.

Monitoring en follow-upprotocol

Voer regelmatige controles uit, vooral bij langdurig gebruik, zoals een baseline oogonderzoek voordat de therapie start. Monitor ECG en elektrolyten bij patiënten met cardiovasculair risico.

Stad	Regio	Leveringstijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Arnhem	Gelderland	5–9 dagen
Amersfoort	Utrecht	5–9 dagen
Apeldoorn	Gelderland	5–9 dagen
Zwolle	Overijssel	5–9 dagen