Xylocaine

Basisinformatie Over Xylocaine

• INN (Internationale Niet-Eigendomsnaam): Lidocaine
• Merknaam Beschikbaar In Nederland: Xylocaine, Lidocaïne Teva
• ATC Code: N01BB02
• Vormen & Doseringen: Injecties, gels, crèmes, sprays
• Fabrikanten In Nederland: AstraZeneca, Teva
• Registratiestatus In Nederland: Voorzien van goedkeuring bij CBG
• OTC / Rx Classificatie: In de meeste gevallen receptplichtig (Rx)

Beschikbaarheid & Prijslandschap

In Nederland is xylocaine (INN: lidocaine) breed beschikbaar, maar de wijze van verkrijging en prijs verschillen sterk per vorm. Injecteerbare vormen (1–2%) en hogere dosis topicalia zijn in de regel receptplichtig (Rx) volgens de praktijk van het CBG/EMA. Dit heeft invloed op de vergoeding onder de Zorgverzekeringswet. Lage-dosis gels, crèmes en sprays kunnen soms zonder recept (OTC) verkrijgbaar zijn via ketens zoals Etos, Boots, Kruidvat of via online apotheken zoals Apotheek.nl en Dokteronline, mits lokale vergunningen dit toelaten. Apotheek.nl en doktersdiensten bieden vaak prijsindicaties, levertijden en alternatief advies van de huisarts of specialist. Het is belangrijk om te weten dat voorraad en merkkeuze (bijvoorbeeld Xylocaine of Lidocaïne Teva) kunnen variëren. Ziekenhuisapotheken hebben doorgaans injectievormen centraal opgeslagen, terwijl openbare apotheken vaak de gels, crèmes en sprays in hun assortiment hebben. Het prijsbereik per verpakkingsgrootte hangt samen met merk versus generiek; let op dat bij vergoeding altijd toestemming vanuit de huisarts of specialist en DBC-procedure duidelijk zijn.

Nationale Apotheekketens (Etos, Boots, Kruidvat, Lokale Apotheken)

Bij het overwegen om xylocaine aan te schaffen, is het goed om te weten welke apotheken beschikbaar zijn in Nederland. - Etos: Biedt een selectie van gels en sprays zonder recept. - Kruidvat: Verkoopt lage-dosis xylocaine in verschillende vormen, zoals crèmes en gels. - Boots: Heeft ook een assortiment van pijnstillers en lokale anesthetica. - Lokale apotheken: Vaak beter in termen van Rx-producten zoals injecties of hogere dosis topicalia. Naast de fysieke winkels is het ook waardevol om te kijken naar de aanbiedingen online.

Trends In Online Apotheken (Apotheek.nl, Dokteronline)

Met de opkomst van online apotheken is de beschikbaarheid van xylocaine verder vergroot. Websites zoals Apotheek.nl en Dokteronline bieden een handige manier om prijzen te vergelijken en informatie te verkrijgen. Bij deze online apotheken kan je vaak: - Prijsindicaties vinden voor verschillende producten. - Informatie over levertijden inzien. - Alternatief advies krijgen van dokters of apotheken. Daarnaast is het belangrijk om in gedachten te houden dat de voorraadstatus per soort kan variëren. Soms kan een product niet op voorraad zijn, wat de keuze beïnvloedt. Het is verstandig om bij online aankopen te kijken naar de reputatie van de apotheek en reviews van andere klanten. Kwaliteit en service zijn van essentieel belang, vooral bij het kopen van medicijnen. Vergeet niet dat bij het kopen van xylocaine, vooral als het om injecteerbare vormen gaat, de richtlijnen van de zorgverzekering en voorschriften van medisch personeel duidelijk moeten zijn.

Dosering & Toediening

Doseringen voor Xylocaine zijn afhankelijk van de indicatie en de vorm waarin het wordt toegediend. Het is belangrijk om de NHG-richtlijnen te volgen voor de juiste dosering. Hieronder zijn enkele standaarddoseringen weergegeven:

Indicatie	Volwassen Dosering
Infiltratie/nerve block	100–200 mg (max ±300 mg per sessie)
Urethrale gel	Man: 15 mL (300 mg), Vrouw: 3–5 mL (60–100 mg)
Topische toepassing	2–5% gel/crème ≤3–4x/dag
IV antiaritmisch	50–100 mg bolus

Het is altijd aanbevolen om de laagste effectieve dosis te gebruiken, aangepast aan de individuele patiëntbehoeften. Kinderdosering is gewichtsgebonden, met minder dan 5 mg/kg per toediening. Bij ouderen en patiënten met leverinsufficiëntie is dosisverlaging noodzakelijk om risico's te minimaliseren.

Wanneer Xylocaine met adrenaline wordt gebruikt, versterkt dit de werking en vermindert het systemische opname; echter, voorzichtigheid is geboden met toepassingen aan vingers of neus. De huisarts of specialist beslist over de toediening, terwijl de apotheek instructies verschaft bij de uitgifte.

Contra-indicaties & Bijwerkingen

Voor wie is Xylocaine niet geschikt? Hier zijn enkele veelvoorkomende en zeldzame contra-indicaties:

Veelvoorkomend

• Bekende allergie voor amide-anesthetica (zoals lidocaine)
• Ernstige hartblokkade zonder pacemaker
• Injectie in geïnfecteerd weefsel

Zeldzaam maar ernstig

Relatieve contra-indicaties zijn onder meer lever- en nierproblemen, en voorzichtigheid is geboden tijdens zwangerschap en borstvoeding. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn onder andere:

• Branderig gevoel, roodheid, zwelling op de plaats van toepassing
• Duizeligheid, hoofdpijn, slaperigheid
• Wazig zien, periorale tintelingen

Bij zeldzame maar ernstige reacties, gerapporteerd bij Lareb, zoals convulsies of bewustzijnsverlies, is directe medische aandacht noodzakelijk. Bijwerkingen moeten altijd worden gemeld via Lareb en raadpleeg een professional bij ongerustheden.

Vergelijkbare Geneesmiddelen

Xylocaine staat niet alleen in de schappen. Hier zijn enkele belangrijke alternatieven:

Geneesmiddel	Dosering	Duur	Indicatie
Articaine	2%	Langduriger	Diepe dentale infiltratie
Mepivacaine	3%	Kortdurend	Lokale anesthesie
Prilocaine	2%	Gemiddeld	Bepaalde patiënten met metaboliet voordelen

Hoewel Xylocaine een breed toepasbaar anestheticum is, zijn de alternatieven in specifieke situaties zeer gewenst. Bij de keuze tussen deze middelen moeten de plus- en minpunten goed afgewogen worden in overleg met de apotheker of behandelend arts.

Actueel Onderzoek & Trends

De nieuwste studies in de periode van 2022 tot 2025 richtten zich op de optimale formuleringen voor mucosale analgesie, veilige doseringsstrategieën bij oudere en levercompromitteerde patiënten en de toepassing van lidocaïnepleisters voor neuropathische pijn.

Belangrijkste studies 2022–2025

De conclusies zijn duidelijk:

• Topische 2–5% gels zijn effectief voor kortdurende pijnstilling.
• IV-lidocaine blijft een erkende optie bij ventriculaire aritmiën.
• Optimalisatie van voorraadstrategieën in apotheken is cruciaal.

Praktische implicaties voor apotheek en patiënt

Apotheken moeten zich voorbereiden op een toenemende vraag naar Xylocaine in gel- en injectievormen. Dit omvat training van het personeel voor gedegen speelgoed- en adviesfuncties. Specifiek aandacht schenken aan meldplicht bij Lareb komt ook sterk naar voren in de recentelijke trends. De online vraag neemt toe, dus de beschikbaarheid, zoals het kopen van Xylocaine spray, moet goed zijn afgestemd met regulerende instanties.

Veelgestelde Vragen van Patiënten

Bij het gebruik van Xylocaine zijn er vaak vragen van patiënten. Hier zijn enkele antwoorden op veelvoorkomende zorgen:

• Wat is Xylocaine? — Een merknaam voor lidocaïne, een lokaal anestheticum dat helpt bij pijnverlichting.
• Is Xylocaine veilig? — Ja, bij de juiste dosering. Bij leverziekte en voor ouderen is voorzichtigheid geboden.
• Kan ik Xylocaine zalf kopen bij Etos of Kruidvat? — Sommige lage-dosis topicalia zijn verkrijgbaar zonder recept, maar veel formuleringen vereisen een recept.
• Wat te doen bij een gemiste dosis? — Bij topicale toepassing, gewoon de volgende geplande dosis aanbrengen; niet dubbelen.
• Wanneer contact opnemen met de huisarts of SEH? — Bij symptomen zoals convulsies, ernstige ademhalings- of circulatoire klachten, bewustzijnsverlies of aanhoudende neurologische symptomen moet je direct 112 bellen.

Bij twijfel of bijwerkingen is het altijd verstandig om je huisarts te raadplegen. Meld ernstige reacties via Lareb.

Regelgevingsstatus (CBG, EMA)

Nederlandse specificaties (CBG)

Xylocaine en lidocaïne producten zijn geregistreerd in Nederland volgens de EU-regelgeving en worden gecontroleerd door het CBG.

EU-brede goedkeuring (EMA) & NVZ-implicaties

Farmaceutische Vorm	Registratiestatus	Opmerkingen
Injecteerbare oplossing	Rx	Slechts beschikbaar op recept.
Topische gel	Rx/OTC	Lage-dosis gel kan zonder recept verkrijgbaar zijn.
Spuit	Rx	Meestal alleen op recept.

Voor vergoedingsvragen verwijst men naar de Zorgverzekeringswet. Apothekers volgen GMP/GDP bij opslag en adviseren patiënten over de wettelijke informatie.

Visuele Aanbevelingen

Productfoto’s en etikettering

Heldere beelden op productpagina’s zijn essentieel. Dit omvat een foto van de verpakking voor- en achterkant, close-ups van concentraties zoals Xylocaine 2% gel, en pictogrammen voor leeftijdsrestricties.

Infographics voor toediening

Infographics met doseringsinstructies, veiligheidswaarschuwingen, en opslaginstructies verhogen de patiëntveiligheid. Voor injecties zijn schematische weergaven van toedieningslocaties nuttig.

Verwijs ook naar Thuisarts.nl en Lareb voor aanvullende informatie en meldopties.

Advies voor Aankoop & Bewaring

Keuzehulp per indicatie

Kies de juiste formulering op basis van de indicatie: gebruik een gel/cream 2% voor oppervlakkige pijn, en 5% voor sterkere analgesie.

Opslag en transport (apotheekpraktijk)

Product	Opslagtemperatuur	Standaard
Xylocaine	20–25°C	Niet invriezen, beschermd tegen licht.
Lidocaïne	20–25°C	Originele verpakking houden.

Informeer patiënten over de juiste bewaartemperatuur en veilige opslag buiten bereik van kinderen.

Richtlijnen voor Juiste Toepassing

Stap-voor-stap gebruik voor patiënten

Hier is een korte instructie voor patiënten:

• Lees het etiket en de bijsluiter goed door.
• Reinig het toepassingsgebied voor gebruik.
• Breng de voorgeschreven hoeveelheid aan, volg de specificaties.
• Houd de maximale dagelijkse dosis aan.
• Verwijder eventuele residuen en was je handen goed.

Apotheek- en huisartsenadviesflow

Bij de eerste uitgifte van Xylocaine moet advies gegeven worden over contra-indicaties en doseringsaanpassingen bij ouderen of bij leverziekte. De apotheek noteert batch- en lotnummers en adviseert melding via Lareb indien nodig.

Stad	Regio	Leveringstijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Eindhoven	North Brabant	5–7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–7 dagen
Amersfoort	Utrecht	5–9 dagen
Arnhem	Gelderland	5–9 dagen
Zaanstad	Noord-Holland	5–9 dagen
Apeldoorn	Gelderland	5–9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5–7 dagen
Zoetermeer	Zuid-Holland	5–9 dagen
Gorinchem	Gorinchem	5–9 dagen